Gorsafoedd pŵer

Dechreuodd y prosiect yn 1970 gyda arfarniad amgylcheddol ac economaidd o dri safle oedd yn cynnig yr amodau cywir. Yn 1972 penderfynwyd ar Dinorwig yn bennaf ar sail amgylcheddol (yr ardal eisoes yn newid helaeth gan ddyn - Y Chwarel – ac yn denu miloedd o ymwelwyr felly ni elli'r dweud bod y lle yn wyllt. Mi roedd y ddau safle eraill yn llai diwydiannol ag yn 1973 cafodd y ddeddf yn caniatáu Dinorwig i gael ei adeiladu ei basio.

Gyda twneli archwiliadol a ffyrdd osgoi wedi ei adeiladu, ni chafodd y prif contract peirianneg sifil ei osod tan mis Rhagfyr 1975 a dechrau tan mis Ionawr 1976. Hwn oedd y contract sifil mwyaf yn Ewrop ar y pryd (yn ôl pob tebyg disodli bellach gan brosiectau megis y Twnnel y Sianel).

Dros y 6 mlynedd nesaf bydd parhad o'r gwaith sifil, peirianneg mecanyddol (rhoi'r peiriannau i fewn) a'r gwaith trydanol ( holl offer trosglwyddo a switsio). Daeth y genhedlaeth gyntaf yn 1982, roedd y cynllun yn cynhyrchu llawn ac agor yn 1984.

Cyrhaeddodd y gweithlu uchafbwynt o 2,700 gyda 90% o rhain yn lleol. Y ffigwr a gytunwyd oedd 70% felly nid oedd gwersylloedd gwaith yn angenrheidiol. Roedd rhan fwyaf yn byw yn ei cartrefi felly yn lleihau anawsterau cysylltiadau llafur gyda chymunedau lleol.

Oherwydd cymaint o llafur, roedd angen hyfforddiant. Fel oedd y gwaith yn mynd yn ei flaen a gwahanol camau yn cael ei cyrraedd roedd y dynion yn cael ei hyfforddi mewn sgiliau newydd. Bu cymorth grantiau sylweddol EEC ar gael i helpu gyda hyfforddi.

Roedd cysylltiadau llafur yn Dinorwig ar adeg pan nad oedd aflonyddwch sylweddol mewn mannau eraill, yn gwneud y prosiect yn andros o werth mawr. Roedd ymgynghoriadau rheolaidd rhwng cymunedau rheoli, y gweithlu a lleol, gyda chyfarfodydd pwyllgor cyswllt lleol pob mis lle caiff unrhyw broblemau eu gwyntyllu a'u datrys.

Cafodd materion amgylcheddol yn cynnwys cynnal a chadw o ansawdd dwr (roedd samplo dwr; dyddiol, wythnosol a misol ar 20 safle), diogelu stociau eog a hebryll, cadwraeth y torgoch Arctig, ac aildyfu o argae uchaf ac isaf yn ogystal ar rhan mwyaf costus o ofalu am yr amgylchedd trwy gosod llinell trawsyrru o dan ddaear o Dinorwig i'r grid cenedlaethol. Cafodd y tirlunio ei wneud gan un o' penseiri tirwedd arwain, Syr Frederick Gibberd.

O ran defnydd ynni yn y dyfodol – mae storfa bwmp ar hyn o bryd yn defnyddio trydan gyda nos o 'sylfaen llwyth' (yn gyffredin yn fawr iawn neu niwclear) orsafoedd pŵer. Felly nid yw yn wir orsaf adnodd adnewyddadwy. Fodd bynnag be bai llawer o egni adnewyddadwy yn y dyfodol trwy gydol y byd yna byddai storfa bwmp yn hanfodol ee mae ynni'r haul yn cael ei gynhyrchu yn ystod y dydd yn unig ac yn dibynnu ar faint o olau haul sydd ar gael, mae egni llanw yn amrywio ar gylch misol, Hydro yn dibynnu ar y glaw a gwynt yn tymhorol, amrywiol ac anrhagweladwy. Y ffordd orau i storio ynni a cynhyrchu yw defnyddio storfa bwmp.

Ionawr, Chwefror, Mawrth, Ebrill, Mai
7 diwrnod yr wythnos 10.00am - 4:30pm

Prif Wyliau Plant, Gwyliau'r Banc a Mehefin, Gorffennaf, Awst
7 diwrnod yr wythnos 09.30am - 5:30pm

Medi, Hydref, Tachwedd, Rhagfyr
7 diwrnod yr wythnos 10:00am - 4:30pm (wedi cau Rhagfyr 24, 25, 26 a 31)